آرتور كرستين سن ( مترجم : رشيد ياسمى )
184
ايران در زمان ساسانيان ( فارسي )
ميدهند ، مثل غلامان و دهقانان و تاجران و غيره ، نيز داشته است . بارى شخص واستريوشان سالار هم وزير ماليه و هم وزير فلاحت و صناعت و تجارت بوده است . از رجالى ، كه بمقام واستريوشان سالار رسيدهاند ، يكى قبل از جلوس وهرام پنجم بوده موسوم به گشنسپآذار « 1 » ، ديگر ماه گشنسپ پسر مهرنرسه « 2 » ، ديگر يزدين ، كه نصرانى بوده و در عهد خسرو دوم ميزيسته است « 3 » . از جمله مأمورين عالى رتبه ماليه آماركاران مختلف ، يعنى مأمورين وصول و رؤساى محاسبات را بايد ذكر كرد شخصى كه داراى مقام ايران آماكار بوده ، طى دوره معينى از اين عهد قائممقام و نايب وزرگ فرمذار ميشده است « 4 » ، اما وظايف او را در برابر واستريوشان سالار درست نميدانيم چه بوده است . يكى ديگر از عمال بزرگ ماليه در آماكار ( رئيس محاسبات دربار يا اقامتگاه شاهنشاهى ) است « 5 » . ديگر واسپوهرگان آماكار ( مأمور وصول عايدات ايالت واسپوهرگان ) « 6 » ، ديگر شهريو آماكار « 7 » ( كه املاء تاريخى آن ، شترپو آماكار است يعنى رئيس محاسبات شهربان - ساتراپ - والى ) « 8 » ، كه ظاهرا يكنفر مأمور ايالتى بوده است . ديگر آذرباذگان آماركار ( مأمور وصول در ايالت آذربايجان ) « 9 » .
--> ( 1 ) - دينورى ، ص 57 . ( 2 ) - طبرى ، ص 869 ، نلدكه ، ص 110 . ( 3 ) - طبرى ، ص 1060 ، نلدكه ، ص 383 . ( 4 ) - ر ك اواخر ضميمه دوم اين كتاب . ( 5 ) - هرتسفلد ، پايكولى ، ص 81 - 80 . ( 6 ) - تالاتر ص 128 ، يادداشت 7 را ببيند . ( 7 ) - shahrpav amarkar ( 8 ) - پايكولى ، لغت شماره 438 . ( 9 ) - پاخوموف pachomov و نيبرگ در مجله انجمن علمى آذربايجان ، ص 26 تا 34 .